Columnist advocaat Jeroen Nijboer wil nazorg voor onterecht gedetineerden

Jeroen Nijboer

Hoe anders gaat de overheid om met mensen die ten onrechte in detentie hebben gezeten. Ex-verdachten. Is de overheid dan ook betrokken? Het antwoord is nee.

door Jeroen Nijboer

Er zijn weinig dingen zo vervelend als bij je auto aankomen en te moeten constateren dat de voorruit is ingeslagen en het navigatiesysteem is weggenomen. Wat volgt is een tocht –in de tocht- naar Carglass, na eerst de nodige glassplinters van de bestuurdersstoel te hebben geveegd. Natuurlijk doet u ook aangifte.

Eén van de vragen die aan u gesteld zullen worden aan het einde van de aangifte is of u behoefte heeft aan Slachtofferhulp. Dat heeft u natuurlijk niet; het is weliswaar vervelend wat er is gebeurd maar u zult er niet snel psychische schade aan overhouden.

slachtoffers

Toch wordt een ieder die aangifte doet, van welk strafbaar feit dan ook, expliciet gevraagd of er behoefte bestaat aan nazorg. Dit past in het beeld van het strafrecht dat de laatste jaren meer en meer aandacht voor het slachtoffer kent. Dat is ook te zien bij andere gebeurtenissen. Bij ieder incident van enige omvang worden voorlichtingsbijeenkomsten gehouden in buurthuizen, sporthallen enzovoorts, vaak voorgezeten door de driehoek van burgemeester, politie en OM.

rechtszaken

Tegenwoordig wordt werkelijk alles in het werk gesteld om direct of indirect getroffenen van een strafbaar feit te informeren, te kalmeren en te begeleiden. Medewerkers van Slachtofferhulp begeleiden geregeld nabestaanden en andere getroffenen tijdens rechtszaken, ook als dat dagenlange behandelingen zijn. Vaak is er ook een aparte ruimte op de rechtbank waar de benadeelden tussen de bedrijven door kunnen verpozen.

tijdsbeeld

Met het voorgaande is niets mis. Integendeel, het geeft burgers het gevoel dat er naar ze wordt geluisterd, dat ze serieus worden genomen in hun verdriet en verontwaardiging. Dat de overheid slachtoffers zo goed mogelijk probeert op te vangen en te begeleiden past in het huidige tijdsbeeld waarin de bejegening van slachtoffers veel nadrukkelijker dan voorheen de aandacht heeft.

betrokken

Hoe anders gaat de overheid om met mensen die ten onrechte in detentie hebben gezeten. Ex-verdachten. Is de overheid dan ook betrokken? Het antwoord is nee.

Ik stond het afgelopen jaar een jongeman bij die werd verdacht van betrokkenheid bij een overval op de plaatselijke snackbar. Hij ontkende. Hij zat naar eigen zeggen die avond thuis bij zijn moeder. Zijn moeder en zus bevestigden zijn alibi. Net als een vriend met wie hij die avond aan het gamen en onderwijl aan het chatten was geweest. Toch werd hij in voorlopige hechtenis genomen. Dit op basis van twee getuigen die hem meenden te hebben herkend.

kraambed

De voorlopige hechtenis duurde enkele maanden. In die periode werd mijn cliënt vader. Zijn vriendin was gedurende zijn hechtenis uitgerekend. Hij miste door zijn detentie de geboorte van zijn kind en de daaropvolgende kraamtijd. Hij was de wanhoop nabij. Een paar dagen voordat de inhoudelijke behandeling van de zaak zou gaan plaatsvinden en mijn cliënt zijn verhaal kon doen werd hij pardoes in vrijheid gesteld door de officier van justitie. Hij bleek op basis van telecomgegevens (die naar mij later bleek al bekend waren vóór de geboorte van zijn kind) inderdaad niet te linken aan de plaats delict. Cliënt werd in vrijheid gesteld.

Immateriële schade

Vervolgens bleef het oorverdovend stil. Geen telefoontjes, geen bijeenkomst, geen hulp of begeleiding. Dit terwijl hij ernstige immateriële schade heeft geleden. Wat hem rest is het indienen van een verzoek via zijn advocaat om financieel te worden gecompenseerd. De overheid doet dat niet uit zichzelf namelijk.

anonieme informatie

Dit is niet het enige schrijnende geval uit mijn praktijk. Een paar jaar eerder stond ik een vrouw bij die volstrekt ten onrechte een paar weken op Schiphol werd vastgehouden. Volgens een anonieme bron zou zij verdovende middelen bij zich hebben. Niets bleek minder waar. Ondanks haar stellige ontkenning zat zij, enkel op basis van anonieme informatie, ongeveer drie weken vast. Toen justitie zich realiseerde dat zij inderdaad niets bij zich had werd zij met een busje van het cellencomplex op Schiphol-Oost weer naar de aankomsthal gebracht; “prettige reis verder mevrouw”.

mensonterend

De vrouw die ik bijstond op Schiphol was bang en aangeslagen. Zij durfde na dit voorval nog maar nauwelijks de straat op te gaan. Ook in dit geval was er niemand die zich om haar bekommerde. Ook niet nadat het gerechtshof in Amsterdam (zij werd nog vervolgd voor verzet bij haar aanhouding!) vernietigend oordeelde; deze vrouw was mensonterend behandeld.

schadevergoeding

Het verontrustende van het bovenstaande is dat dit nog maar een paar voorbeelden zijn uit de praktijk van een individuele advocaat. Ik ben er van overtuigd dat iedere strafpleiter meerdere van dit soort gevallen kent. En natuurlijk is er de mogelijkheid om een schadevergoedingsprocedure te starten; maar zou de overheid bij evidente missers ook niet eens zelf daartoe het initiatief kunnen nemen? Zodat die lange gang naar de rechter achterwege kan blijven?

nazorg

Maar vooral ben ik van mening dat aan onterecht gedetineerden ook nazorg geboden zou moeten worden. Vaak zijn mensen door hun detentie veel kwijt geraakt. Werk of een woning bijvoorbeeld. Daar komt nog eens bij dat de gewezen verdachte regelmatig te kampen heeft met gevoelens van onmacht en frustratie. Voor die groep slachtoffers zou er een speciaal loket moeten zijn.

Nazorg moet immers aan álle slachtoffers worden geboden; aan degene wiens autoruit is ingeslagen maar zeker ook aan degene die als gevolg van onrechtmatig overheidsoptreden van zijn vrijheid beroofd is geweest.

 

Jeroen Nijboer is advocaat bij Ausma en De Jong Advocaten. Nijboer stond dit jaar onder meer de beruchte kettingtrekker bij.

2 gedachten over “Columnist advocaat Jeroen Nijboer wil nazorg voor onterecht gedetineerden”

  1. Mijn man heeft een jaar onterecht vastgezeten. Voor hem was het een hel. Hij is in hoger beroep integraal vrijgesproken, maar is door zijn detentie wel veranderd. Van de ene op de andere dag kon hij naar huis, nooit enige vorm van begeleiding gehad. Ik ben blij dat u wel nadenkt over begeleing aan mensen die ten onrechte hebben gezeten.

  2. Ik heb dan 1 dag op verhoord vastgezeten . Die ene dag heeft veel bij mij verandert . Ik werd meegenomen wegens mijn uiterlijk , buitenlands . Sindsdien word ik keer op keer door de politie achtervolgd en denkt mijn buurt dat ik crimineel ben . Ik ben in het algemeen heel rustig ingesteld . Wat krijg ik? Juist , een dikke middelvinger van de Racistisch eenzijdig bekijkende Justitie van Nederland .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.